Numbridge — w_strategy

Spelen tegen de bots

Er is één botprogramma met vijf niveaus. Het niveau wordt per bot ingesteld in de instellingen van die zaal, niet voor de zaal als geheel: twee bots aan dezelfde tafel kunnen een verschillend niveau hebben, dus kijk naar je tegenstander, niet naar de zaal. Een niveau is geen "snelheid" of "slagkracht": het zegt welke sudokutechnieken de bot gebruikt en hoeveel zetten hij vooruit kijkt.

niveau   sudokutechnieken                 vooruitkijken
eerste   één kandidaat in een vakje       één zet
tweede   + verborgen singles              één zet
derde    + paren en wijzende paren        één zet
vierde   volledige afleiding              één zet
vijfde   volledige afleiding              twee zetten

Het vierde en het vijfde niveau gebruiken dezelfde sudokutechnieken en verschillen op twee punten. Ten eerste: het vijfde neemt bijna altijd de beste zet die het gevonden heeft, terwijl het vierde soms afgeleid is — en het cijfer verwisselt in een vakje dat het zelf heeft afgeleid. In Brug is dat ongeveer één plaatsing op tien; in Domeinen veel minder vaak, omdat de slordigheid daar op elk niveau laag is. Het vijfde grijpt uit slordigheid nooit mis. Ten tweede: het vijfde kijkt een zet vooruit. Een zet die pas een beurt later loont, werkt tegen het vierde en werkt minder goed tegen het vijfde: dat ziet dat het vakje dat je nu neemt het volgende voor je zal openen, en grijpt vooraf in. Dat voordeel is merkbaar, maar niet beslissend.

De sporten van de ladder liggen laag

We hebben de ladder onder de huidige regels gemeten. In Brug geven naburige sporten 0,575 tot 0,645 in het voordeel van de hogere — één stap omhoog kost je een paar partijen op de tien, niet allemaal. Het uiterste paar, het vijfde tegen het eerste, staat op 0,895.

In Domeinen is de ladder gekalibreerd en lijkt hij sterk op die van Brug: naburige sporten van 0,645, 0,635, 0,610 en 0,605, met 0,908 voor het uiterste paar.

Voor Blitz geven we geen cijfers: die zijn gemeten bij een opeisprijs van één fiche, terwijl blitzzalen met twee spelen, dus de ladder moet opnieuw gemeten worden.

Beide reeksen komen uit partijen van bots tegen elkaar, niet uit partijen tegen mensen: ze zeggen hoe ver de niveaus uit elkaar liggen, en niets over hoe een niveau het tegen jou zal doen.

Vandaar een eenvoudige regel voor het kiezen van een tegenstander: speel één sport boven je eigen niveau. Een tegenstander die je zes partijen op de tien verslaat, is de beste leraar; een die je er negen afneemt, leert je niets, want in negen nederlagen kom je er nooit achter waar je de fout in ging.

Wat een bot slechter doet dan jij

Een bot kent de oplossing niet. Net als jij leidt hij cijfers af uit wat zichtbaar is, en als er voor geen enkele fiche in zijn hand een afgeleid vakje bestaat, gokt hij — alle vijf de niveaus doen dat. Het verschil zit in hoe ze zich gedragen als er wel een afleiding beschikbaar is: het eerste niveau kan dan nog steeds willekeurig spelen, terwijl de andere vier alleen op zekerheid zetten — een afgeleid vakje, opeisen of de taart.

De tweede zwakte is slordigheid: in een deel van de vakjes die de bot zelf heeft afgeleid, kiest hij het verkeerde cijfer uit de kandidaten van dat vakje en grijpt hij mis. Hoe lager het niveau, hoe vaker.

In Brug is het spel tegen de lagere niveaus daarop gebouwd. Missers zijn daar frequent. Het aandeel juist gelegde cijfers is gemeten over een reeks van 240 partijen per paar niveaus — zes paren, 1440 partijen. Elk niveau speelde tegen verschillende tegenstanders, dus een niveau heeft meerdere meetwaarden, en een bandbreedte is de eerlijke manier om ze te geven: het eerste ongeveer zes cijfers op de tien (0,58–0,62), het tweede iets hoger (0,62–0,65), het derde ongeveer drie kwart (0,72–0,76), het vierde negen op de tien (0,90), het vijfde 1,000 in alle drie de paren waarin het gemeten is.

Deze cijfers vormen geen gelijkmatige ladder: naar aandeel juiste cijfers liggen het eerste en het tweede nauwelijks uit elkaar — hun bandbreedtes raken elkaar bijna. De zichtbare sprongen beginnen boven het tweede niveau. Speel op zeker: neem alleen vakjes die je hebt afgeleid, en hun missers geven je het tempo cadeau.

In Domeinen gaat die rekensom niet op. De slordigheid is daar op elk niveau laag: zelfs het eerste legt bijna elk cijfer juist, en er zijn geen cadeaus om op te wachten. De zwakte van een lager niveau in Domeinen heeft geen vast adres — het is niet zo dat het "geen blokken kan tellen", het kiest gewoon elke zet een redelijk maar niet het beste vakje en verliest zo telkens een beetje. Daar antwoord je niet op door fouten af te vangen, maar door te tellen: omstreden blokken, het paar zetten, het vroegtijdige einde (zie Domeinen: tempo en blokken).

In Blitz gebruikt een bot dezelfde niveautabel als in Brug: er is geen aparte afstelling voor het kleine veld, en het doel is daar hetzelfde — verbind je zijden. De cijfers hierboven gelden echter niet voor Blitz: ze zijn gemeten op het 9×9-bord van Brug met dertig startcijfers, terwijl het Blitzbord 6×6 is, waar een vakje minder kandidaten heeft, zodat dezelfde slordigheid een ander aandeel juiste cijfers oplevert.

Een derde wat de twee laagste niveaus missen, is techniek. Een vakje dat bezwijkt voor paren of wijzende paren, is voor het eerste en het tweede gewoon onzichtbaar en ze lopen eraan voorbij; jij ziet het wel. Vanaf het derde niveau zijn die technieken beschikbaar.

Een bot denkt in stellingen, niet in vallen. Hij bewaart geen startcijfer voor het eindspel en bereidt geen gratis opeising met een lege hand voor. Het eindspel is jouw kans: tel de zak en de hand van je tegenstander (zie Je hand beheren) en plan twee of drie zetten verder dan de bot telt.

Wat een bot beter doet dan jij

Hij wordt nooit moe: bij de honderdste zet telt hij net zo gelijkmatig als bij de eerste. Tegen de twee hoogste niveaus heeft het geen zin te hopen dat ze een omstreden blok of een korte weg naar een zijde "over het hoofd zien": dat doen ze niet. Je verslaat ze met afleiding — door vaker dan zij vakjes met zekerheid te sluiten.

De oefenzaal

Numbridge Study geeft je twee minuten per zet en telt niet voor de rating. Het is de beste plek om afleidingen rustig door te werken: neem je voor geen zet te doen tot het vakje is afgeleid, en speel zo een paar partijen. Snelheid komt later; de gewoonte om te kijken voordat je legt, komt er nooit als je jezelf die niet ergens in alle rust aanleert.