Eindspel (yose) en tellen
Zodra de groepen vastliggen, begint de yose — het afsluiten van de grenzen.Vijf of zes slordige zetten kosten hier meer dan een verloren gevecht.
Sente en gote
- Sente — een zet die de tegenstander moet beantwoorden: na de uitwisseling ben jij weer als eerste aan zet.
- Gote — een zet waarna het initiatief naar de tegenstander gaat.
De volgorde is eenvoudig: eerst dubbele sente (een zet die voor beide kanten sente is), dan je eigen sente, dan de grootste gote. Een gote van 6 punten is ongeveer evenveel waard als een sente van 3 punten: na de sente krijg je ook nog de volgende zet, dus sente telt ongeveer dubbel.
Hoe je een zet waardeert
Tel het verschil: hoeveel punten jij wint door hier te spelen, plus hoeveel de tegenstander zou winnen als hij hier speelde. Een zet op de eerste lijn is meestal kleiner dan een op de tweede — tenzij hij dreigt stenen af te snijden.
Japanse en Chinese regels
| Japans | Chinees | |
|---|---|---|
| wat telt | gebied + gevangenen | stenen op het bord + gebied |
| komi | 6,5 | 7,5 |
| een zet in je eigen gebied | een punt minder | kost niets |
| een neutraal punt (dame) | 0 | +1 voor wie het bezet |
Zet bij Japanse regels geen overbodige stenen in je eigen gebied — elke kost een punt. Vul bij Chinese regels elk dame-punt op: elk is een punt waard. In een partij met voorgift is de komi 0,5 punt voor wit.
Het einde van een partij op de site
Na twee passes achter elkaar markeert het arbiterprogramma de dode stenen en seki. Controleer de markering: een klik op een steen zet zijn groep om van dood naar levend en terug. Als beide spelers op „Akkoord” hebben gedrukt,wordt de partij geteld. Is er iets onopgelost, druk dan op „Spel hervatten” —de markeringen worden gewist en de partij gaat verder.
Voor het tellen is er 3 minuten: zonder akkoord wordt de partij geteld volgens de markering van de arbiter. Pas dus alleen als alle grenzen dicht zijn en geen enkele groep twijfelachtig is: een geschil is makkelijker op het bord te beslechten dan tijdens het tellen.
Klokken
De uitdaging biedt byo-yomi of Fischer. Bij byo-yomi volgen na de basistijd perioden: zet je binnen een periode, dan wordt die hersteld; ga je eroverheen, dan is hij weg; de klok toont hoeveel er nog over zijn. Bewaar minstens een paar perioden voor de yose — juist daar kost een gehaaste zet het meest.