Chiến thuật
Phần lớn các ván cờ nghiệp dư được định đoạt không phải bằng chiến lược mà bằng chiến thuật: một đòn bị bỏ lỡ nặng hơn hai mươi nước đi hay.
Giá trị của các quân
Giá trị ước lượng — để cân nhắc khi đổi quân, không phải để tính điểm:
| Quân | Giá trị |
|---|---|
| tốt | 1 |
| mã | 3 |
| tượng | 3 |
| xe | 5 |
| hậu | 9 |
Cặp tượng trong thế cờ mở thường mạnh hơn mã và tượng. Đổi một quân nhẹ lấy xe là được “chất lượng”.
Các đòn cơ bản
- Đòn chĩa đôi — một quân tấn công hai quân. Mã và tốt chĩa đôi thường xuyên nhất; mã tấn công cùng lúc vua và hậu sẽ quyết định ván cờ.
- Đòn ghim — một quân không thể rời đi vì phía sau nó là vua hoặc một quân giá trị hơn. Hãy tấn công quân bị ghim thêm một lần nữa — bằng tốt.
- Đòn xiên — đòn ghim theo chiều ngược lại: quân giá trị đứng phía trước phải tránh đi, và quân đứng sau nó bị ăn.
- Chiếu mở — quân của bạn rời khỏi một đường, mở ra nước chiếu, và chính nó tấn công một mục tiêu khác. Nếu cả hai quân cùng chiếu, đó là chiếu đôi: cách đáp duy nhất là đi vua.
- Đánh lạc hướng và dụ quân — thí quân để kéo quân phòng thủ ra khỏi vị trí của nó hoặc dụ quân đối phương vào một ô xấu.
- Chiếu hết ở hàng cuối — vua nằm sau ba con tốt của mình, và xe hoặc
hậu đột nhập vào hàng thứ nhất (thứ tám). Cách phòng ngừa là “lỗ thở” cho
vua: một nước
h3(h6) vào lúc thế cờ yên ổn.
Thói quen trước mỗi nước đi
Trước mỗi nước, hãy kiểm tra ba điều — của đối thủ trước, rồi đến của bạn:
- Chiếu — có thể chiếu những nước nào?
- Ăn quân — có thể ăn gì, và quân nào không được bảo vệ?
- Đe dọa — sau nước đi, quân nào tấn công quân nào?
Các quân không được bảo vệ là mục tiêu chính. Nếu một quân đứng không ai bảo vệ, sớm hay muộn cũng sẽ có một đòn chĩa đôi tìm tới nó.