Opening
De opening zijn de eerste 10–15 zetten. Het doel is niet meteen te winnen,maar de stukken te ontwikkelen, het centrum te bezetten en de koning in veiligheid te brengen. Een amateur hoeft geen lange varianten uit het hoofd te leren: belangrijker is te begrijpen waarom elke zet gespeeld wordt.
Drie regels
- Het centrum. Pionnen op
e4end4(bij zwarte5end5) geven je stukken ruimte en nemen die van de tegenstander af. - Ontwikkeling. Eerst paarden en lopers, dan torens en dame. Zet niet zonder reden twee keer met hetzelfde stuk zolang de rest nog thuis staat.
- Koning in veiligheid. Rokeer binnen de eerste 10 zetten en laat de pionnen voor de gerokeerde koning staan, tenzij het echt moet.
Veelgemaakte fouten
- De dame te vroeg naar voren. Ze wordt opgejaagd door paarden en lopers,en elke zo'n zet is een tempo voor de tegenstander.
- Pionnen snoepen. Een pion is geen drie zetten waard die je aan ontwikkeling had kunnen besteden.
- Het zwakke
f7(f2). Vóór de rokade verdedigt alleen de koning dat veld. Het herdersmat (Qh5,Bc4,Qxf7#) slaat precies daar toe.
Waar te beginnen
| Zetten | Naam | Karakter |
|---|---|---|
| 1.e4 e5 2.Nf3 Nc6 3.Bc4 | Italiaanse partij | open spel, snelle ontwikkeling |
| 1.e4 e5 2.Nf3 Nc6 3.Bb5 | Spaanse partij | langdurige druk op het centrum |
| 1.e4 c5 | Siciliaanse verdediging | scherp spel op tegengestelde vleugels |
| 1.e4 e6 | Franse verdediging | een stevige pionketen voor zwart |
| 1.d4 d5 2.c4 | Damegambiet | strijd om het centrum, rustiger dan 1.e4 |
| 1.d4 Nf6 | Indische verdedigingen | zwart valt het centrum van afstand aan |
Kies één opening met wit en één antwoord met zwart op 1.e4 en op 1.d4, en
blijf ze spelen tot je hun typische plannen begrijpt.
Schaakvarianten
- Schaken 960. Uit het hoofd geleerde openingen werken niet, maar de regels blijven hetzelfde: centrum, ontwikkeling, veilige koning. Kijk vóór je eerste zet welke pionnen niet gedekt zijn en waar de lopers uit de hoeken langs de lange diagonaal op mikken.
- Koning van de heuvel. Het centrum is niet alleen ruimte, maar het doel:een koning op
d4,e4,d5ofe5wint. Houd de centrumvelden onder vuur en laat de vijandelijke koning er niet heen lopen nadat de dames zijn geruild. - Drie schaak. Elk schaak telt, dus sluit de diagonalen naar je koning
eerder af dan gewoonlijk en haast je niet met de
f-pion.