Numbridge — Rules

Numbridge: τα βασικά

Το Numbridge είναι παιχνίδι για δύο σε πεδίο σουντόκου. Τα ψηφία δεν είναι αυτοσκοπός: ένα σωστό ψηφίο κλείνει ένα κελί, και το κελί γίνεται δικό σου. Τι αξίζουν τα κελιά, εξαρτάται από την παραλλαγή: Γέφυρα, Μπλιτς, Κτήσεις. Εδώ είναι ό,τι έχουν κοινό όλες.

Δεν χρειάζεται ποτέ να λύσεις ολόκληρο το σουντόκου: σε μια παρτίδα κάθε παίκτης κλείνει μόνο ένα μέρος των κελιών, και κανείς από τους δύο δεν ξέρει την πλήρη λύση — την ξέρει μόνο ο διακομιστής.

Το πεδίο

Το πεδίο είναι ένα συνηθισμένο σουντόκου, με τη διαφορά ότι τα κελιά είναι εξάγωνα στημένα σε ρόμβο. Ο κανόνας είναι ο ίδιος με το χαρτί: κάθε ψηφίο εμφανίζεται ακριβώς μία φορά σε κάθε γραμμή, σε κάθε στήλη και σε κάθε μπλοκ. Σε πεδίο 9×9 αυτά είναι τα ψηφία από το 1 ως το 9.

Η γραμμή πηγαίνει οριζόντια. Λόγω του σχήματος των κελιών η στήλη δεν κατεβαίνει ίσια, αλλά λοξά — προς τα κάτω και δεξιά. Μπλοκ είναι μια περιοχή εννέα κελιών· σε πεδίο 9×9 είναι ένας μικρός ρόμβος 3×3, ενώ το Μπλιτς έχει άλλο πεδίο και άλλα μπλοκ.

Ιδού η πάνω γωνία του πεδίου. Το X είναι το γωνιακό κελί: ανήκει ταυτόχρονα στην πρώτη γραμμή και στην πρώτη στήλη. Το R σημειώνει τα υπόλοιπα κελιά αυτής της γραμμής, το C τα υπόλοιπα κελιά αυτής της στήλης.

γρ. 1   X   R   R   R
γρ. 2     C   .   .   .
γρ. 3       C   .   .   .
γρ. 4         C   .   .   .

Κάθε γραμμή στο σχήμα είναι μετατοπισμένη κατά μισό κελί προς τα δεξιά — ακριβώς έτσι βρίσκονται τα κελιά στο ταμπλό. Γι' αυτό η στήλη γλιστράει στο πλάι: τα κελιά της στέκονται το ένα κάτω από το άλλο, αλλά το καθένα λίγο πιο δεξιά.

Το πεδίο έχει ακριβώς μία λύση — αυτό ελέγχεται όταν στήνεται η παρτίδα. Πέρασε τον δείκτη πάνω από ένα κελί και το τραπέζι φωτίζει τη γραμμή, τη στήλη και το μπλοκ του, ώστε να βλέπεις με μια ματιά ποια ψηφία απαγορεύονται ήδη εκεί. Φωτίζονται ακριβώς τρεις περιοχές — άλλους περιορισμούς το σουντόκου δεν έχει.

Έξι γείτονες

Το εξάγωνο έχει έξι πλευρές, άρα το κελί έχει έξι γείτονες: έναν αριστερά, έναν δεξιά, δύο από πάνω και δύο από κάτω. Δεν υπάρχουν διαγώνιοι «γωνιακοί» γείτονες όπως σε τετράγωνο ταμπλό — ό,τι ακουμπά το κελί πλευρά με πλευρά είναι γείτονάς του.

Το κελί X στο σχήμα βρίσκεται στην τρίτη γραμμή, τα o είναι οι έξι γείτονές του. Οι γραμμές από πάνω και από κάτω είναι μετατοπισμένες κατά μισό κελί, γι' αυτό υπάρχουν δύο γείτονες πάνω και δύο κάτω.

γρ. 2        o       o
γρ. 3    o       X       o
γρ. 4        o       o

Η γειτονία δεν μετράει για τα ψηφία αλλά για τον στόχο: στη Γέφυρα και στο Μπλιτς τα κελιά σου θεωρούνται συνδεδεμένα όταν σχηματίζουν αλυσίδα από γείτονες.

Τα δοσμένα

Μερικά κελιά είναι ανοιχτά από την αρχή — αυτά είναι τα δοσμένα. Δεν ανήκουν σε κανέναν και σε βοηθούν να λύσεις. Σε πεδίο 9×9 είναι συνήθως γύρω στα τριάντα· ο ακριβής αριθμός φαίνεται στην περιγραφή της αίθουσας και στην πρόταση παρτίδας.

Η σακούλα και το χέρι σου

Τα ψηφία βρίσκονται σε μια κοινή σακούλα, και η σακούλα περιέχει ακριβώς όσα λείπουν από το πεδίο: ένα πλακίδιο για κάθε άδειο κελί. Τα πλακίδια στο παιχνίδι (η σακούλα μαζί με τα δύο χέρια) είναι ακριβώς όσα και τα άδεια κελιά, ψηφίο προς ψηφίο.

Κάθε παίκτης κρατά τρία πλακίδια. Το δικό σου χέρι το βλέπεις ολόκληρο· από τον αντίπαλο βλέπεις μόνο πόσα πλακίδια έχει, και το μέγεθος της σακούλας το βλέπουν και οι δύο.

Από αυτή τη σύνδεση προκύπτει η βασική ιδιότητα του παιχνιδιού: αφού κάθε πλακίδιο αντιστοιχεί σε κάποιο άδειο κελί, κάθε πλακίδιο στο χέρι σου έχει ένα έγκυρο κελί στο πεδίο. Το να το βρεις είναι δική σου δουλειά· το «κανένα κελί δεν μου ταιριάζει» δεν είναι δικαιολογία που επιτρέπει το Numbridge.

Πού πηγαίνει ένα πλακίδιο

Η σακούλα αδειάζει όσο προχωρά η παρτίδα, και όλη η αριθμητική εξαρτάται από το αν ένα πλακίδιο γύρισε στη σακούλα ή βγήκε από το παιχνίδι. Ο κανόνας είναι σύντομος:

• σωστή τοποθέτηση — το πλακίδιο βγαίνει από το παιχνίδι: το κελί στο οποίο αντιστοιχούσε δεν υπάρχει πια, οπότε η σακούλα δεν έχει τίποτα να υποσχεθεί·
• αστοχία — το πλακίδιο γυρίζει στη σακούλα: το κελί είναι ακόμη άδειο, και τίποτε άλλο δεν μπορεί να το κλείσει·
• το τίμημα για την κατάληψη δοσμένου — στη σακούλα: το δοσμένο δεν ήταν ποτέ άδειο κελί, και το πλακίδιο που πετάς αντιστοιχεί σε κάποιο άλλο κελί που είναι ακόμη άδειο·
• αλλαγή — στη σακούλα: η αλλαγή δεν αφαιρεί κελιά από το πεδίο.

Η κίνηση

Μια κίνηση είναι ένα από τα τρία.

1. Τοποθετείς ένα πλακίδιο σε άδειο κελί. Κάνε κλικ σε ένα πλακίδιο του χεριού σου και μετά στο κελί. Αν το ψηφίο συμφωνεί με τη λύση, το κελί γίνεται δικό σου και το ψηφίο μένει στο πεδίο.
2. Καταλαμβάνεις ένα δοσμένο πετώντας ένα πλακίδιο. Κάνε κλικ σε ένα πλακίδιο και μετά σε ένα κελί με δοσμένο. Το κελί γίνεται δικό σου χωρίς να λύσεις τίποτα. Πόσο κοστίζει η κατάληψη, το ορίζει η αίθουσα: συνήθως ένα πλακίδιο, στις αίθουσες μπλιτς δύο. Όταν κοστίζει δύο, διαλέγεις μόνο το πρώτο πλακίδιο — το δεύτερο το παίρνει από το χέρι σου το ίδιο το παιχνίδι.
3. Αλλάζεις όλο το χέρι σου. Το χέρι πηγαίνει στη σακούλα και τραβάς καινούργιο. Η σακούλα ανακατεύεται στο μεταξύ, οπότε μερικά από τα ίδια πλακίδια μπορεί να σου ξαναέρθουν. Αν η σακούλα είναι άδεια, δεν έχεις με τι να αλλάξεις.

Μετά την κίνηση το χέρι συμπληρώνεται ξανά ως τα τρία — και μετά από αστοχία — αλλά μόνο όσο η σακούλα έχει ακόμη πλακίδια: από άδεια σακούλα δεν τραβάς τίποτα, γι' αυτό προς το τέλος της παρτίδας τα χέρια αραιώνουν. Εξαίρεση είναι η κατάληψη που κοστίζει δύο πλακίδια: μετά από αυτήν δεν γίνεται καμία συμπλήρωση, και την επόμενη κίνηση την παίζεις με ό,τι σου έμεινε στο χέρι· το χέρι γεμίζει μόνο στο τέλος εκείνης της κίνησης.

Κατάληψη με κόστος δύο πλακιδίων σημαίνει κυριολεκτικά δύο: με ένα μόνο πλακίδιο στο χέρι δεν μπορείς να καταλάβεις τίποτα, μισή πληρωμή δεν υπάρχει. Υπάρχει μία παραχώρηση, για να μη κολλήσει το παιχνίδι: αν δεν σου έχει μείνει κανένα απολύτως πλακίδιο, η κατάληψη είναι δωρεάν, όποιο κι αν είναι το κόστος.

Όταν δεν έχεις τι να παίξεις

Συμβαίνει — σπάνια, και μόνο προς το τέλος της παρτίδας. Κάθε κελί που κλείνει σωστά βγάζει ένα πλακίδιο από το παιχνίδι, οπότε η σακούλα πράγματι στερεύει. Αν και το χέρι σου είναι άδειο και δεν έχει μείνει στο πεδίο κανένα ελεύθερο δοσμένο, δεν έχεις τι να παίξεις: ούτε να τοποθετήσεις, ούτε να αλλάξεις, ούτε να καταλάβεις.

Δεν χρειάζεται να κάνεις τίποτα — μια τέτοια κίνηση περνά αυτόματα και η σειρά πηγαίνει στον αντίπαλο. Στις Κτήσεις περνά ολόκληρο το ζεύγος κινήσεων.

Το λάθος

Αν το ψηφίο που τοποθετείς δεν συμφωνεί με τη λύση, το κελί μένει άδειο, το πλακίδιο γυρίζει στη σακούλα και η κίνησή σου χάνεται. Το χέρι σου πάντως συμπληρώνεται — η αστοχία σού κοστίζει τέμπο, όχι πλακίδια.

Η αστοχία δεν είναι μυστικό. Στο κελί εμφανίζεται για λίγο ένα κόκκινο σημάδι με το ψηφίο που δεν ταίριαξε, και το βλέπουν και οι δύο παίκτες. Δίπλα στο ταμπλό υπάρχει ένας μετρητής λαθών και των δύο παικτών, που δεν μηδενίζεται ποτέ. Η πλήρης λίστα κινήσεων — με κελιά, ψηφία και αστοχίες — βρίσκεται στην καταγραφή της παρτίδας: μπορείς να την ξεφυλλίσεις μετά το παιχνίδι, μόλις η παρτίδα μπει στο αρχείο.

Γι' αυτό ένα ψηφίο που το έχεις συμπεράνει με βεβαιότητα είναι σχεδόν πάντα καλύτερο από μια μαντεψιά: η μαντεψιά κοστίζει τέμπο, και σε αυτό το παιχνίδι το τέμπο είναι ακριβώς αυτό που πληρώνεις για ένα κελί.

Ο χρόνος της κίνησης

Κάθε κίνηση έχει χρονικό όριο: τριάντα δευτερόλεπτα στις αίθουσες μπλιτς, σαράντα πέντε ή εξήντα στις συνηθισμένες, δύο λεπτά στην αίθουσα εξάσκησης. Αν τελειώσει ο χρόνος, η κίνηση χάνεται ακριβώς όπως μετά από λάθος, και η σειρά πηγαίνει στον αντίπαλο. Όριο έχει και η παρτίδα συνολικά.

Το τέλος της παρτίδας

Η παρτίδα τελειώνει όταν επιτευχθεί ο στόχος της παραλλαγής: συνδεδεμένες πλευρές στη Γέφυρα και στο Μπλιτς, πλειοψηφία μπλοκ στις Κτήσεις. Ισοπαλία λόγω θέσης δεν υπάρχει στο Numbridge — μια παρτίδα που παίζεται ως το τέλος πάντα κάποιος την κερδίζει.

Εκτός από αυτό, το τραπέζι έχει τα συνηθισμένα κουμπιά του κλαμπ: εγκατάλειψη, πρόταση ισοπαλίας και πρόταση αναβολής. Ισοπαλία με συμφωνία είναι δυνατή εδώ όπως παντού, αν τη θέλουν και οι δύο παίκτες.

Τι μπορείς να διαλέξεις στην πρόταση παρτίδας

• Μπλοκ — κανονικά (ρόμβοι 3×3 σε πεδίο 9×9, ορθογώνια 2×3 στο Μπλιτς) ή ακανόνιστα: συνεκτικά σχήματα με τον ίδιο αριθμό κελιών αλλά με αυθαίρετο περίγραμμα, διαφορετικό σε κάθε παρτίδα.
• Δοσμένα — πόσα κελιά είναι ανοιχτά στην αρχή, μέσα στα όρια της αίθουσας. Λιγότερα δοσμένα κάνουν το σουντόκου πιο δύσκολο και την παρτίδα πιο μεγάλη.
• Επισήμανση υποψηφίων — αν το επιτρέπει η αίθουσα, το τραπέζι δείχνει, για το πλακίδιο που διάλεξες, τα κελιά όπου αυτό το ψηφίο θα μπορούσε καν να σταθεί σύμφωνα με τους κανόνες. Δεν είναι η λύση: δεν είναι σωστό κάθε επισημασμένο κελί.
• Αν η παρτίδα είναι με βαθμολογία.