← Al het nieuws

Officieel Schaken
↗

Vier soorten schaken: waarin ze verschillen

K khorost ✔ · · 6 min lezen·👁 160

Klassiek schaken, Schaken 960, Koning van de heuvel en Drie schaak. De stukken zetten overal hetzelfde — wat verandert is de beginopstelling of de manier om te winnen. We leggen het uit met voorbeelden en zeggen waar u kunt beginnen.

De club heeft nu vier soorten schaken. In november kwamen er naast het klassieke schaken drie nieuwe bij: Schaken 960, Koning van de heuvel en Drie schaak. Elke nieuwe soort heeft een eigen kamer, een eigen rating en een kamer om tegen bots te spelen.

De zetten van de stukken hoeft u niet opnieuw te leren. In alle vier soorten springt het paard in een L, promoveert een pion tot dame, toren, loper of paard, en werken mat en pat zoals altijd. De belangrijkste verschillen zijn de beginopstelling en extra manieren om te winnen.

Alle vier soorten in één tabel

Soort Beginopstelling Andere manier om te winnen naast mat Remise als niemand mat kan zetten
Klassiek schaken gewoon — ja
Schaken 960 willekeurig, voor beiden gelijk — ja
Koning van de heuvel gewoon je koning naar het centrum brengen nee
Drie schaak gewoon de tegenstander voor de derde keer schaak geven alleen koning tegen koning

De namen van de soorten in de tabel linken naar de volledige regels.

Klassiek schaken

Het schaken dat iedereen kent: in de club speelt u bullet, blitz, standaard, toernooien en simultaanpartijen. In de botkamer zitten zes tegenstanders op de Stockfish-engine — van de heel makkelijke Pawn_Bot tot de heel sterke King_Bot.

Schaken 960

Deze soort is bedacht door wereldkampioen Bobby Fischer, daarom heet hij ook Fischer Random. De pionnen staan op hun gewone plaats, maar de stukken op de eerste rij worden willekeurig opgesteld, volgens twee regels: de lopers staan op velden van verschillende kleur en de koning staat tussen de torens. Er zijn precies 960 van zulke opstellingen, vandaar de naam. Eén daarvan is de gewone; de club laat die weg, dus krijgt u een van de andere 959. De zwarte stukken staan in spiegelbeeld van de witte, dus de krachten zijn gelijk, en de opstelling wordt voor elke partij opnieuw gekozen.

De gewone opstelling en een opstelling van Schaken 960

Links de gewone beginopstelling. Rechts een van de 960: de lopers staan naast elkaar in de hoek, de dame op c1, de koning op g1.

Waarom zou je het spelen? Bij klassiek schaken spelen veel mensen de eerste zetten uit het hoofd: openingen zijn twintig zetten diep bestudeerd. Bij Schaken 960 helpt uit het hoofd geleerde theorie niet — je moet vanaf de eerste zet nadenken. Alles wat u weet over het centrum, de ontwikkeling van stukken en de veiligheid van de koning blijft wel gelden.

Rokeren kan ook. Daarna staan koning en toren waar ze bij gewoon schaken zouden staan: bij de korte rokade de koning op g en de toren op f; bij de lange de koning op c en de toren op d. Rokeren mag als de koning en die toren nog niet hebben gezet en er geen andere stukken staan op de weg van koning en toren naar hun eindvelden. De koning mag daarbij niet schaak staan, niet over een aangevallen veld gaan en er niet op terechtkomen. Om te rokeren klikt u op de koning en daarna op uw toren.

Lange rokade in Schaken 960

Lange rokade: de koning gaat van b1 naar c1 en de toren van a1 naar d1, dus beide velden moeten vrij zijn. Het resultaat is hetzelfde als na een lange rokade bij gewoon schaken.

Koning van de heuvel

De beginopstelling is gewoon, maar naast mat is er nog een manier om te winnen: je koning naar het centrum van het bord brengen — naar d4, e4, d5 of e5. De partij is dan meteen afgelopen. De koning mag er met elke reglementaire zet komen, ook door te slaan, maar hij mag niet op een veld gaan staan dat de tegenstander aanvalt.

Koning van de heuvel: de koning gaat naar het centrum

Zwart heeft een dame, wit alleen een koning. Bij gewoon schaken zou wit vroeg of laat mat gaan, maar hier wint de koningszet naar e4 meteen de partij.

In deze soort is de koning niet alleen een stuk dat je moet verstoppen, maar ook je belangrijkste aanvaller. Vooral in het eindspel: zijn de dames geruild, dan stormt de koning naar het centrum en moet de tegenstander de centrumvelden onder vuur houden. Remise door onvoldoende materiaal bestaat hier niet: zelfs een eenzame koning kan het centrum bereiken.

Drie schaak

Ook hier is de beginopstelling gewoon, maar je wint door de tegenstander voor de derde keer schaak te geven in de partij. Elk schaak telt, ook een aftrekschaak, en hoeveel keer elke kant al schaak heeft gegeven, ziet u onder het bord.

Drie schaak: elk schaak telt

Na 1.e4 d6 gaat de witte loper naar b5 en geeft schaak. Bij gewoon schaken zou zwart gewoon een stuk ertussen zetten, maar hier heeft wit al één schaak van de drie.

De partijen zijn scherp: voor een schaak wordt vaak een stuk geofferd, en de koning moet vanaf de eerste zetten beschermd worden. Een tip voor beginners: open niet te snel lijnen voor uw koning en let op waarvandaan de tegenstander schaak kan geven. Remise door onvoldoende materiaal is er alleen als er twee kale koningen over zijn.

Waar te beginnen

  • U kent de openingen uit het hoofd en wilt iets nieuws — Schaken 960: hetzelfde schaken, maar elke partij begint met een schone lei.
  • U houdt van een actieve koning en eindspelen — Koning van de heuvel.
  • U houdt van aanvallen en offers — Drie schaak: korte, scherpe partijen.

In de kamers van de nieuwe soorten voor partijen tegen mensen wordt blitz gespeeld: 3 tot 15 minuten per speler. Tegen bots kiest u zelf de tijd — van een minuut tot een dag, of zonder limiet. Elke soort heeft een eigen kamer om tegen bots te spelen: bij Schaken 960 dezelfde zes tegenstanders als bij klassiek schaken, bij Koning van de heuvel en Drie schaak vier, van Pawn_Bot tot King_Bot. De regels van alle soorten staan in het onderdeel „Regels”, en spelen doet u op de schaakpagina.

Welke soort schaken zou u graag proberen? Schrijf ons — vertel wat we hierna moeten toevoegen.